Zmiana statusu z wizy turystycznej (B-2) na status studenta (F-1)

Wiele osób przyjeżdża do Stanów Zjednoczonych na wizie turystycznej B-2, a następnie decyduje się na podjęcie nauki — być może zakochały się w jakimś programie na uczelni, nawiązały kontakt z community college lub uświadomiły sobie, że dyplom z amerykańskiej uczelni otworzy przed nimi ważne drzwi. Nasuwa się naturalne pytanie: czy trzeba wracać do domu i ubiegać się o wizę studencką w ambasadzie lub konsulacie USA, czy też można załatwić tę zmianę, przebywając już na terenie kraju?

Krótka odpowiedź brzmi: zazwyczaj masz wybór, ale każda ścieżka wiąże się z pewnymi kompromisami.

Ubieganie się o wizę F-1 za granicą oznacza wyjazd z USA, odbycie rozmowy wizowej w ambasadzie lub konsulacie USA w swoim kraju ojczystym (lub w kraju trzecim, w którym kwalifikujesz się do ubiegania o wizę), a następnie powrót po jej uzyskaniu. Ta droga jest w teorii prosta, jednak może oznaczać utratę jednego semestru, koszty podróży lub — w przypadku niektórych narodowości — dłuższe terminy oczekiwania na wizę.

Zmiana statusu na terenie USA (tzw. Change of Status, czyli COS) polega na złożeniu wniosku do U.S. Citizenship and Immigration Services (USCIS) o zmianę kategorii imigracyjnej z B-2 na F-1 bez wyjazdu z kraju. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku uzyskujesz status studenta F-1 i możesz rozpocząć naukę bez wyjazdu za granicę. Należy jednak pamiętać, że w ramach tej procedury nie otrzymujesz nowej naklejki wizowej w paszporcie — zmienia się wyłącznie Twój status na terenie USA. Jeśli po zatwierdzeniu zmiany statusu wyjedziesz za granicę, przed powrotem będziesz musiał/musiała uzyskać wizę F-1 w konsulacie.

Dla wielu osób przebywających w USA — zwłaszcza tych, które są już zapisane na kursy języka angielskiego, mają silne więzi rodzinne w USA lub po prostu wolą nie przerywać swoich planów — zmiana statusu jest bardziej praktyczną opcją. Jest to również w pełni legalna i powszechnie stosowana procedura. Kluczem do sukcesu jest dokładne jej zrozumienie, aby nie popełnić błędu czasowego, który mógłby zagrozić możliwości podjęcia nauki.

Zanim złożysz jakiekolwiek dokumenty w USCIS, musisz zostać przyjęty przez szkołę z certyfikatem SEVP — czyli szkołę uprawnioną przez Student and Exchange Visitor Program (SEVP) do przyjmowania studentów zagranicznych. Niemal każda akredytowana uczelnia wyższa, college, community college oraz wiele szkół językowych w USA posiada certyfikat SEVP.

Po przyjęciu do szkoły jej wyznaczony urzędnik szkolny (Designated School Official, DSO) utworzy dla Ciebie rekord w Student and Exchange Visitor Information System (SEVIS) i wyda Ci formularz I-20, oficjalny Certyfikat Uprawnień do Statusu Studenta Nieimigranckiego. Dokument ten jest niezbędny. Traktuj go jako fundament swojego wniosku — USCIS nie może zatwierdzić zmiany statusu bez tego formularza.

Po otrzymaniu formularza I-20 dokładnie go sprawdź razem z DSO:

• Data rozpoczęcia programu — data widniejąca w SEVIS jako początek Twojego toku studiów
• Wymóg nauki w pełnym wymiarze godzin — przepisy F-1 wymagają zapisania się na studia w pełnym wymiarze od momentu rozpoczęcia zajęć
• Numer SEVIS ID — będziesz potrzebować tego numeru podczas składania wniosku w USCIS

DSO jest kluczowym źródłem wsparcia przez cały ten proces. Pracuje z zagranicznymi studentami każdego dnia i doskonale wie, czego wymaga USCIS. Jeśli masz pytania dotyczące formularza I-20 lub utrzymania statusu podczas okresu przejściowego, w pierwszej kolejności skontaktuj się z DSO.

Opłać opłatę SEVIS I-901. Po utworzeniu Twojego rekordu w SEVIS musisz uiścić opłatę SEVIS na rzecz Student and Exchange Visitor Program przed złożeniem formularza I-539. Płatności możesz dokonać online na oficjalnej stronie internetowej SEVP (będącej częścią ICE, w ramach dhs.gov). Sprawdź aktualną wysokość opłaty w oficjalnym źródle, ponieważ opłaty mogą ulec zmianie.

Wniosek o zmianę statusu składa się na formularzu I-539, Application to Extend/Change Nonimmigrant Status, kierowanym do USCIS. Jest to wieloczęściowy formularz, który zawiera pytania dotyczące Twojej historii imigracyjnej, aktualnego statusu oraz statusu, o który się ubiegasz. Konieczne będzie również dołączenie dokumentów uzupełniających.

Co dołączyć do formularza I-539:

• Kopię formularza I-20, podpisaną przez Ciebie i DSO
• Kopię strony biograficznej paszportu
• Kopię aktualnej wizy (wiza B-2 z paszportu)
• Kopię rekordu wjazdu/wyjazdu I-94 (pobierz go ze strony CBP pod adresem cbp.gov — większość podróżnych nie otrzymuje już papierowego I-94)
• Dowód, że nie naruszyłeś/naruszyłaś warunków statusu B-2 (na przykład, że nie pracowałeś/pracowałaś bez zezwolenia)
• Dokumenty potwierdzające posiadanie środków finansowych wystarczających na pokrycie czesnego i kosztów utrzymania
• Osobiste oświadczenie wyjaśniające Twój zamiar podjęcia nauki oraz powody zmiany statusu
• Aktualną opłatę za złożenie wniosku w USCIS (sprawdź uscis.gov, aby poznać najbardziej aktualną wysokość opłaty przed złożeniem wniosku)

USCIS przyjmuje wnioski I-539 zarówno pocztą, jak i — w niektórych przypadkach — drogą elektroniczną. Sprawdź aktualne instrukcje na uscis.gov, aby poznać najnowszy adres korespondencyjny i dostępne opcje składania wniosków, ponieważ USCIS okresowo je aktualizuje.

Wizyta w celu pobrania danych biometrycznych. Po złożeniu wniosku USCIS prześle Ci pocztą zawiadomienie o wyznaczonej wizycie w centrum Application Support Center (ASC) w celu pobrania odcisków palców i wykonania zdjęcia. W obszarze Chicago działa centrum ASC obsługujące mieszkańców stanu Illinois — jeśli mieszkasz na obszarze metropolitalnym Chicago, zostaniesz prawdopodobnie przypisany/przypisana do tej lokalizacji. Zabierz ze sobą zawiadomienie o wizycie oraz ważny dokument tożsamości ze zdjęciem. Niestawienie się na wyznaczoną wizytę spowoduje opóźnienie rozpatrzenia sprawy.

Czasy rozpatrywania wniosków są zróżnicowane i mogą być znaczne. Historycznie czas rozpatrywania formularza I-539 przez USCIS wahał się od kilku miesięcy do ponad roku, choć ulega on stałym zmianom. Sprawdź aktualne opublikowane czasy rozpatrywania na uscis.gov/forms, wyszukując konkretnie formularz I-539. Nie zakładaj z góry określonego harmonogramu.

To najważniejsza sekcja do zrozumienia i to właśnie tutaj wiele osób napotyka problemy.

Twój pobyt autoryzowany na wizie B-2 ma datę końcową — jest ona wbita w Twój I-94, a nie w wizę. (Twoja wiza B-2 może być ważna przez dziesięć lat, ale Twój I-94 prawdopodobnie wskazuje znacznie krótszy autoryzowany pobyt, często sześć miesięcy od wjazdu.) Musisz złożyć formularz I-539 przed upływem daty widniejącej na I-94. Jeśli złożysz go choćby jeden dzień po terminie, USCIS zazwyczaj odmówi rozpatrzenia Twojego wniosku.

Okres „pomostowy" — co się dzieje w czasie oczekiwania:

Jeśli złożysz I-539 przed upływem autoryzowanego pobytu, przepisy federalne przyznają Ci okres ciągłego, legalnego pobytu w czasie, gdy USCIS rozpatruje Twój wniosek. Uważa się, że przebywasz w okresie autoryzowanego pobytu — nieoficjalnie zwanym niekiedy okresem „pomostowym" lub okresem „autoryzowanego pobytu w czasie oczekiwania na rozpatrzenie wniosku". Oznacza to, że w tym czasie oczekiwania nie nalicza się Ci nielegalny pobyt, o ile złożyłeś/złożyłaś wniosek w terminie i nie naruszasz swojego statusu w inny sposób.

Jednak — i to jest istotne — nie możesz rozpocząć nauki jako student/studentka F-1, dopóki USCIS nie zatwierdzi zmiany Twojego statusu. Musisz poczekać na zawiadomienie o zatwierdzeniu, zanim zapiszesz się na studia w pełnym wymiarze. Rozpoczęcie zajęć jako student/studentka F-1 przed uzyskaniem zatwierdzenia stanowi naruszenie statusu B-2.

Co możesz, a czego nie możesz robić w czasie oczekiwania:

• ✅ Możesz pozostawać na terenie Stanów Zjednoczonych
• ✅ Możesz prowadzić krótkotrwałą działalność rekreacyjną lub turystyczną, zgodną ze statusem B-2
• ❌ Nie możesz pracować ani podejmować żadnego zatrudnienia
• ❌ Nie możesz zapisywać się na studia w pełnym wymiarze (przepisy F-1 jeszcze nie obowiązują)
• ❌ Nie możesz podróżować poza Stany Zjednoczone — opuszczenie USA w czasie oczekiwania na rozpatrzenie I-539 spowoduje wycofanie Twojego wniosku

Problem z datą rozpoczęcia nauki:

Tu właśnie niezbędna jest ścisła współpraca z Twoim DSO. Na Twoim I-20 będzie widniała data rozpoczęcia programu. Jeśli USCIS zatwierdzi zmianę Twojego statusu po upływie tej daty, może być konieczne, aby Twój DSO wystawił nowy I-20 z przesuniętą datą rozpoczęcia. Wiele uczelni i DSO ma doświadczenie w tego typu sytuacjach i jest w stanie Ci pomóc — musisz jednak na bieżąco informować swojego DSO o statusie Twojej sprawy w USCIS w trakcie całego procesu.

Jeśli Twoja sprawa jest nadal w toku, a zbliża się początek semestru, natychmiast skontaktuj się ze swoim DSO. Może on być w stanie przesunąć Twoje zapisanie się na następny semestr, zamiast całkowicie utracić Twój status studenta.

Dla mieszkańców Illinois korzystających z Chicago Field Office USCIS lub sprawdzających status sprawy online, narzędzie do sprawdzania statusu sprawy USCIS dostępne na stronie uscis.gov jest najbardziej wiarygodnym sposobem monitorowania Twojego wniosku. Chicago Field Office obsługuje niektóre wizyty osobiste i wnioski, choć większość postępowań dotyczących I-539 jest prowadzona w centrum obsługi USCIS, a nie w lokalnym oddziale.

Kiedy USCIS zatwierdzi zmianę Twojego statusu, otrzymasz zawiadomienie o zatwierdzeniu potwierdzające, że Twój status został zmieniony na F-1. To istotny kamień milowy — ale to dopiero początek Twoich obowiązków jako studenta/studentki F-1.

Natychmiast powiadom swojego DSO. Twój DSO musi zaktualizować Twój rekord w SEVIS i potwierdzić Twoje zapisanie się. Dzięki temu Twój rekord w SEVIS pozostanie aktywny i będzie miał ważny status, co stanowi podstawę Twojego legalnego statusu jako studenta/studentki.

Przepisy F-1, których musisz przestrzegać od pierwszego dnia:

• Studia w pełnym wymiarze — musisz być zapisany/a na studia w pełnym wymiarze w każdym semestrze (z bardzo nielicznymi wyjątkami, które Twój DSO może wyjaśnić)
• Zgłaszanie zmian — musisz zgłaszać swojemu DSO zmiany adresu, kierunku studiów oraz inne aktualizacje w wymaganych terminach
• Zezwolenie na pracę — praca na terenie uczelni jest co do zasady dozwolona w ograniczonym wymiarze godzin w trakcie roku akademickiego; praca poza uczelnią wymaga odrębnego zezwolenia USCIS (np. Curricular Practical Training lub Optional Practical Training) i nie możesz jej wykonywać bez takiego zezwolenia
• Coroczny check-in w SEVIS — Twój DSO zajmie się tym, ale musisz pozostawać zapisany/a i regularnie się z nim/nią kontaktować

Pamiętaj: nie masz wizy F-1 w paszporcie. Proces zmiany statusu zmienia Twój status na terenie USA, ale nie skutkuje wydaniem wizy. W Twoim paszporcie nadal będzie widniała stara wiza B-2. Jeśli z jakiegokolwiek powodu opuścisz USA — z powodu pilnej sytuacji rodzinnej, na wakacje czy w celach badawczych — przed powrotem w statusie F-1 będziesz musiał/a ubiegać się o wizę F-1 i uzyskać ją w konsulacie lub ambasadzie USA za granicą. Planuj wszelkie podróże międzynarodowe starannie i skonsultuj się ze swoim DSO odpowiednio wcześniej.

Jeśli Twój wniosek zostanie odrzucony: USCIS może odmówić zmiany statusu z różnych powodów, w tym na podstawie ustalenia, że w momencie wjazdu jako turysta/turystka B-2 miałeś/miałaś zamiar imigracji, że naruszyłeś/naruszyłaś swój status lub że dokumentacja była niekompletna. Odmowa nie oznacza automatycznie wszczęcia postępowania deportacyjnego, ale powinieneś/powinnaś niezwłocznie skonsultować się z wykwalifikowanym prawnikiem ds. imigracji, aby poznać swoje opcje.

Jeśli mieszkasz na terenie aglomeracji Chicago lub w innym miejscu w Illinois i rozważasz ten proces, oto kilka praktycznych kwestii, o których warto pamiętać.

Skontaktuj się wcześnie z biurem ds. studentów zagranicznych w swojej uczelni. Niezależnie od tego, czy planujesz studiować w systemie University of Illinois, w community college na terenie Chicago, czy w innej instytucji certyfikowanej przez SEVP, biuro ds. studentów zagranicznych jest Twoim pierwszym i najważniejszym źródłem pomocy. Przeprowadzi Cię przez proces uzyskania I-20, wyjaśni dostępne lokalne zasoby i pomoże Ci zrozumieć, czego się spodziewać.

Pobieranie danych biometrycznych na obszarze Chicago. Po złożeniu formularza I-539 zostaniesz wyznaczony do stawienia się w Centrum Obsługi Wniosków (Application Support Center, ASC) w celu pobrania danych biometrycznych. Na terenie aglomeracji Chicago działają lokalizacje ASC obsługujące mieszkańców Illinois. USCIS prześle Ci zawiadomienie ze wskazaniem konkretnej lokalizacji i godziny wizyty. Przynieś to zawiadomienie oraz ważny dokument tożsamości ze zdjęciem wydany przez organ rządowy. Jeśli musisz przełożyć wizytę biometryczną, możesz złożyć wniosek o zmianę terminu za pośrednictwem USCIS, choć może to wydłużyć łączny czas rozpatrywania sprawy.

Kontekst sądu imigracyjnego w Chicago. Warto wiedzieć, że Chicago mieści jeden z bardziej obciążonych sądów imigracyjnych w kraju (wchodzących w skład Executive Office for Immigration Review, EOIR, działającego w ramach justice.gov). Jeśli wniosek o zmianę statusu zostanie odrzucony, a dana osoba utraci legalny status, możliwe jest wszczęcie postępowania deportacyjnego. To właśnie dlatego tak ważne jest terminowe składanie wniosków, przestrzeganie wszystkich zasad dotyczących statusu oraz korzystanie z pomocy prawnej w przypadku komplikacji.

Śledź status swojej sprawy online. USCIS udostępnia internetowe narzędzie do sprawdzania statusu sprawy na stronie uscis.gov — wystarczy wpisać numer potwierdzenia (znajdujący się w zawiadomieniu, które USCIS przesyła po otrzymaniu Twojego wniosku) i sprawdzić aktualne informacje. Ustaw przypomnienie, aby regularnie sprawdzać status, i dbaj o aktualność swoich danych kontaktowych w USCIS, abyś otrzymywał wszystkie zawiadomienia na czas.

Przechowuj kopie wszystkich dokumentów. Sporządź i zachowaj kopie — cyfrowe i papierowe — każdego złożonego dokumentu oraz każdego otrzymanego zawiadomienia. Dotyczy to wniosku I-539, formularza I-20, dokumentu I-94, zawiadomienia o wizycie biometrycznej oraz zawiadomienia o zatwierdzeniu. Te dokumenty chronią Cię na wypadek, gdyby kiedykolwiek pojawiły się pytania dotyczące historii Twojego statusu.

Zaplanuj dodatkowy czas. Czasy rozpatrywania formularza I-539 były w ostatnich latach bardzo zróżnicowane. Złożenie wniosku możliwie najwcześniej — a jednocześnie w granicach dozwolonego pobytu — daje USCIS maksymalnie dużo czasu na rozpatrzenie sprawy przed planowanym terminem rozpoczęcia nauki. Porozmawiaj ze swoim DSO o realistycznych harmonogramach i o tym, czy odroczenie daty rozpoczęcia programu studiów byłoby właściwym rozwiązaniem w Twojej sytuacji.

Zmiana statusu z B-2 na F-1 to ugruntowany i w pełni legalny proces, z którego co roku korzysta wielu studentów. Przy starannym planowaniu, terminowym złożeniu wniosku i bliskiej współpracy z DSO jest on całkowicie wykonalny — i może pozwolić Ci rozpocząć edukację w Stanach Zjednoczonych bez konieczności dodatkowej podróży za granicę.